Pewnie wielu z nas drży o swoich bliskich, którzy są otyli lub mają nadwagę. Przeszukałam bazę medyczną żeby ustalić co można dorzucić do sposobu żywienia – właśnie w tej grupie, która może mieć nieco inne potrzeby. W tym wpisie dowiesz jakie kroki można podjąć by wspomóc układ odpornościowy osób otyłych tak by minimalizować ryzyko zakażenia SARSCoV 2 i ciężkiego przebiegu COVID 19.

Nie ma wątpliwości, że otyłość i skojarzony z tym stan niedożywienia mineralnego i witaminowego (tak, tak te dwa stany się nie wykluczają) mają negatywny wpływ na układ odpornościowy. W tej sytuacji wzrasta ryzyko zakażeń wirusowych (w tym SARS-CoV-2) oraz prawdopodobieństwo  cięższego przebiegu choroby COVID -19 (częściej rozwijają się ciężka postać  zapalenia płuc).

Dodatkowym problemem są drobnoustroje jelitowe (które u osób otyłych często nie są prawidłowe), zaburzające działanie układu immunologicznego związanego z błonami śluzowymi jelita. Niestety uwalniane z jelita cząstki prozapalne, poprzez nieszczelną u otyłych barierę jelitową i dalej poprzez "oś jelitowo-płucną"  przenoszą się do płuc. Prowokując zapalenie. Dlatego naprawa mikrobioty jelitowej za pomocą probiotyków i prebiotyków może być wsparciem podczas choroby ( pisałam o tym ostatnio https://dietetica.com.pl/blog/probiotyki-i-prebiotyki-ktore-mozna-wykorzystac-do-zapobiegania-covid-19-oraz-te-ktore-daja-obiecujace-wyniki-w-terapii-covid-19.html)

Kolejnym wsparciem jest dobre dożywienie układu odpornościowego.Podczas tej pandemii COVID-19 pojawiły się mity na temat tego, jak wzmacniać system odpornościowy. Kilka publikacji koncentrowało się na roli diety i specyficznych składników odżywczych koncentrują się na infekcjach wirusowych dróg oddechowych.

No i znalazłam świetny i bardzo rzeczowy artykuł, w którym skupiono się na tych składnikach diety, które mogą być absolutnie kluczowe znaczenie dla osób z nadwagą i otyłością.

Oczywiście jako osoba związana z żywieniem zawsze będę zachęcać do pozyskiwania immunostymulujących składników z żywności. Ale … ponieważ czas teraz jest bojowy a wędrówki po sklepach są wykluczone, uważam że trzeba skupić się na suplementach (niezależnie jak bardzo kibicujemy dostarczaniu witamin i minerałów poprzez dietę). Wobec tego podaje za autorem publikacji i normami Instytutu Żywności i Żywienia normy witamin i minerałów, które trzeba dostarczyć naszym drogim otyłym (do wyboru) przyjaciołom/małżonkom/ dzieciom itd ponieważ ich niedobory zmniejszają szansę na skuteczną obronę przed patogenem. Podam dawki rekomendowane w prewencji , oraz te które podajemy osobie chorej (z zapaleniem płuc). UWAGA proponowane podczas leczenia dawki niektórych składników przekraczają znacznie zalecany dzienny pobór dlatego taka suplementacja musi być KRÓTKOTRWAŁA i ZAWSZE UZGODNIONA z LEAKRZEM!!!!!

Przyjrzyjmy się co to są za składniki:

Kwasy tłuszczowe omega 3

Należą do nich kwasy tłuszczowe pochodzące z ryb i owoców morza (EPA i DHA). Te tłuszcze wywołują reakcje przeciwzapalne za pośrednictwem utlenionych metabolitów (oksylipin), w tym rezolwiny i protektyny. Znajdziemy je w tłustych rybach morskich – ale uwaga! Hodowlane nie mają zbyt dużo tych tłuszczy a za to mają dodatkowe zanieczyszczenia wynikające z coraz bardziej zdegradowanego środowiska (i te hodowlane z pochodnych antybiotyków). Co robić? Bo sama nie znoszę jak ktoś mówi mi że coś jest dobre a za moment marudzi że i tak nie można tego jeść bo np. jest bardzo skażone. Co robić z tłuszczami omega 3? Najlepiej ze względu na zanieczyszczenia zjadać małe tłuste ryby – np. sardyny, szproty. Dobrym, ale drogim źródłem jest dziki łosoś, halibut, śledź). Jemy 2 x tygodniu porcję o wadze około 117g.

Mądrym rozwiązaniem i trochę tańszym jest stosowanie oleju z alg – ryby mają te tłuszcze też dlatego że zjadają oceaniczne algi. Ale znowu, trzeba uważać żeby nie kupić śmiecia. Te produkowane w Azji często nie spełniają norm, są hodowane w brudnych wodach, do tego pozyskiwane poprzez ekstrakcję bardzo agresywnymi chemikaliami. Preparaty o dobrej zawartości kwasów tłuszczowych o dobrej jakości (niestety nie tanie) to Nordic Naturals Algae Omega – ma bardzo dużą zawartość omega 3 w jednej kapsułce ( ponad 700 mg).  

Inny dobry preparat to Source Vegan Omega-3s zawiera 600 mg omega 3 w jednej kapsułce

Bardzo dobry też jest Nature’s Way NutraVege Omega-3 Liquid.

Ceny są niestety wysokie.

Dlatego podaje mój sposób na kwasy tłuszczowe „kanapka omega3”

Składniki:

Ikra łososia  2 łyżki

Sok z cytryny (połowa)

Awokado (połowa)

Wodorosty (np. wakame, algi) (łyżka)

Przygotowanie:

W misce zmieszaj 40 g wodorostów z połową awokado, skrop sokiem z pół cytryny i dodaj łyżkę ikry.

 

Innym dobrym źródłem jednego z kwasów tłuszczowych omega -3  czyli kwasu alfa linolenowego tłuszcze roślinne. Źródłami tego kwasu tłuszczowego są olej lniany, nasiona lnu, nasiona chia.

Olej lniany nie zastąpi olejów rybich ( lub raczej algowych), niestety żadne pasty dr Budwig czy inne sposoby nie prowadzą do tak dobrego efektu antyzapalnego jak tłuszcze rybie. Ale… siemię lniane jest balsamem dla mikrobioty, to samo olej lniany. Tylko pamiętajcie o odpowiednim przechowywaniu oleju lnianego ( lodówka, ciemna butelka)

Tłuszczami zakazanymi ze względu na prozapalne działanie są olej słonecznikowy, sojowy i kukurydziany.

Tłuszcze omega 3

Dawka profilaktyczna to około 1 g dziennie

Zalecana suplementacja sugerowana jako wsparcie dla układu oddechowego podczas infekcji 2-4 g /dziennie

Oleoylethanolamid

Oleoylethanolamid (OEA) nie kupujemy w suplemencie – dostajemy w bonusie do dobrej oliwy z oliwek lub dobrego oleju rzepakowego. Jest on bowiem syntetyzowany w przewodzie pokarmowym kiedy stosujemy w diecie oliwą z oliwek (jest bioaktywnym mediatorem lipidowym pochodzącym z kwasu oleinowego). OEA wykazuje aktywność przeciwzapalną, pozytywną rolę w modulacji układu odpornościowego.

Warto zadbać czy OEA były produkowane w jelitach. Jak to zrobić ? Nic prostszego - codzienna porcja oliwy z oliwek czyli 2 x dziennie po 30 do 45 ml (2 do 3 łyżeczek do herbaty) dostarczy solidnej porcji OEA.

Glutamina i arginina

Jest kluczowym składnikiem immunomodulacyjnym. Jego niedobór prowadzi do osłabienia funkcji immunologicznych i zwiększenie podatności na choroby zakaźne. Glutamina jest najbardziej pospolitym i najbardziej wszechstronnie wykorzystywanym aminokwasem w naszym organizmie. Jest paliwem zużywanym przez komórki układu odpornościowego na równi z glukozą. Ponadto, glutamina jest niezbędna do proliferacji limfocytów , aktywacji makrofagów oraz zwiększenia aktywności neutrofili.

Modulacja metabolizmu i funkcji immunologicznych jest również regulowana przez argininę. Badania pokazały, że arginina wpiera metabolizm komórek odpornościowych i jej prawidłowa podaż jest szczególnie ważna podczas walki z zapaleniem, infekcjami, chorobami zwłóknieniowymi i regulacją pracy układu odpornościowego

Arginina i glutamina

Zalecana suplementacja sugerowana jako wsparcie dla układu oddechowego podczas infekcji 25–35 g/day

 

Witamina A

Reguluje funkcje układu odpornościowego. Niedobór witaminy A upośledza funkcję bariery jelitowej , upośledza odpowiedź immunologiczna i zwiększa podatność na różne infekcje.

Rekomendowana dawka profilaktyczna witaminy A 900-700 µg/dzień.

Zalecana suplementacja sugerowana jako wsparcie dla układu oddechowego podczas infekcji 900–700 µg/day

Witamina  C

Rola witaminy C w odporności i podatności gospodarza na infekcje została naukowo udowodniona. Witamina C jest w istocie niezbędna do biosyntezy

kolagenu i jest niezbędna do zachowania integralności nabłonka jelitowego oraz ochrony przed stresem oksydacyjnym.

Skuteczna dawka witaminy C w zapobieganiu infekcjom górnych dróg oddechowych to 1-2 g/dzień . Ponieważ ta dawka jest nie do osiągniecia tylko poprzez żywność zalecana jest suplementacja u osób o podwyższonym ryzyku infekcji dróg oddechowych.

Uwaga osoby z kamica nerkową – tu dłuższe przyjmowanie witaminy C jest niewskazane

Zalecana suplementacja sugerowana jako wsparcie dla układu oddechowego podczas infekcji 1–2 g/day

Witamina D

Znana ze swojej regulacyjnej roli w homeostazie wapnia i stanie zdrowia kości,ale wykazano również, że reguluje funkcje układu odpornościowego, głównie w zakresie funkcjonowania komórek T. Wśród głównych funkcji witaminy D, wymienia się jej zdolność do poprawy integralności nabłonka jelitowego i zdolność do syntezy peptydu antybakteryjnego chroniącego mikrobiom jelitowy przed czynnikami patogennymi.  

Źródłami pokarmowymi są ryby, jaja, wzbogacone mleko,  grzyby.

Suplementacja  w prewencji  – u otyłych dorosłych 1600 – 4000 IU, u otyłych dzieci i młodzieży 1200 – 2000 IU.

Zalecana suplementacja sugerowana jako wsparcie dla układu oddechowego podczas infekcji jest dużo wyższa i MUSI BYĆ STOSOWANA WYŁACZNIE PO KONSULTACJI I POD KONTROLĄ LEKARZA W KRÓTKIM ODCINKU CZASU . Dawka opisana w literaturze to 20,000–50,000 IU.

Witamina E

Witamina E występuje głównie w postaci tokoferoli obecnych w dużych ilościach w orzechach i olejach roślinnych, natomiast jako tokotrienole występują głównie w niektórych nasionach i ziarnach. Ta witamina jest zaangażowana w odporność i gospodarza jest odpowiedzialna za odporność .

Profilaktyczna dawka witaminy E 10 mg /dziennie

Zalecana suplementacja sugerowana jako wsparcie dla układu oddechowego podczas infekcji jest dużo wyższa i MUSI BYĆ STOSOWANA WYŁACZNIE PO KONSULTACJI I POD KONTROLĄ LEKARZA W KRÓTKIM ODCINKU CZASU i wynosi 135 mg/d

Cynk

Cynk jest uważany za "strażnika" odporności, ponieważ odgrywa on zasadniczą rolę w funkcjonowaniu układu odpornościowego- odgrywa kluczową rolę we wzroście komórek i różnicowaniu się.

Zgodnie z zaleceniem żywieniowym, profilaktyczna dawka cynku wynosi 8-11 mg/dobę dla osób dorosłych (tolerowany górny poziom spożycia 40 mg/dobę), co sugeruje, że cynk dostarczany w ilościach 30-50 mg/dobę może pomóc w zahamowaniu rozwoju wirusów takich jak grypa i koronaawirusy

Profilaktyka 8-11 mg /dziennie

Zalecana suplementacja sugerowana jako wsparcie dla układu oddechowego podczas infekcji jest dużo wyższa i MUSI BYĆ STOSOWANA WYŁACZNIE PO KONSULTACJI I POD KONTROLĄ LEKARZA W KRÓTKIM ODCINKU CZASU i wynosi 30- 50 mg/d

 

Selen

Selen jest niezbędnym mikroelementem, który odgrywa istotną rolę w wielu procesach fizjologicznych, w tym w odpowiedzi immunologicznej. Choć jego rola jest sporna ( zbyt duże stężenie we krwi jest równie szkodliwe jak jego niedobór) to jednak układ odpornościowy potrzebuje odpowiedniej ilości tego pierwiastka - szczególnie przy niektórych infekcjach wirusowych .

Profilaktyka 45-55 ug /dziennie

Zalecana suplementacja sugerowana jako wsparcie dla układu oddechowego podczas infekcji jest dużo wyższa i MUSI BYĆ STOSOWANA WYŁACZNIE PO KONSULTACJI I POD KONTROLĄ LEKARZA W KRÓTKIM ODCINKU CZASU i wynosi 25–100 μg/d

Rys. https://unsplash.com/@unitednations

Di Renzo et al. J Transl Med (2020) 18:415 https://doi.org/10.1186/s12967-020-02594-4

https://www.healthline.com/nutrition/algae-oil#nutrition

Ross AC, Manson JAE, Abrams SA, Aloia JF, Brannon PM, Clinton SK, et al. The 2011 report on dietary reference intakes for calcium and vitamin  from the Institute of Medicine: what clinicians need to know. J Clin Endocrinol Metab. 2011;96(1):53–8

IZZ Normy żywienia dla populacji Polski 2017

https://www.eatthismuch